Gnawa
Gnawa in Brussel: ritmes van erfgoed en vernieuwing
De hypnotiserende muziek, zang en dans van de Gnawa zijn onlosmakelijk verbonden met de Marokkaanse volkscultuur. Wat ooit begon als spirituele genezingsrituelen binnen besloten kringen, groeide uit tot een levendige podiumkunst die vandaag ook in Brussel stevig verankerd is. Met hun kenmerkende guembri, karkabas en kleurrijke tunieken brengen gnawa-muzikanten ritmes tot leven die moeiteloos samensmelten met jazz, reggae en blues.
Brussel telt vandaag zo’n 40 actieve gnawa-muzikanten en mag zich daarmee de Gnawa-hoofdstad van Europa noemen. Al bijna 25 jaar werkt MetX nauw met hen samen aan originele repertoires, interculturele projecten en feestelijke parades. De samenwerking begon in 2000 tijdens de eerste Zinneke Parade. Karkaba, een samenwerking tussen MetX en mâalem Driss Filali, speelt daarin een sleutelrol. Jongeren van diverse achtergronden leren er de ritmes, dansen en verhalen van de Gnawa kennen. De focus ligt op de muziek- en podiumkunst, maar wie interesse heeft in de spirituele dimensie kan ook deelnemen aan lila’s, spirituele genezingsrituelen die al sinds de middeleeuwen worden beoefend.
De Gnawa-cultuur in Brussel is springlevend én in beweging. Ook vrouwen nemen vandaag hun plaats op het podium in, zoals Hanane Abdallah en Imane Guemssy. Zo blijft de Gnawa-cultuur evolueren: geworteld in het verleden, maar springlevend in het Brussel van vandaag.
Met-x zette in 2024 in op het documenteren van deze praktijk met verschillende blijvende resultaten. Bekijk de documentaire ‘Merhaba Gnawa’, een warme en authentieke blik op de Brusselse Gnawa-gemeenschap.
Luister naar de podcast ‘Gnawadde?’ en ontdek de geschiedenis, de migratie en de muzikale overdracht van de Gnawa.
Voor wie zelf aan de slag wil met Gnawa-muziek of meer wil weten over de cultuur: download het muziekcarnet.
Gnawa is ook geregistreerd op het platform immaterieel erfgoed.
Meer weten over de Gnawa in Brussel?
Lees dan dit artikel “Gnawa-muzikanten in Brussel” door Hélène Sechehaye en Stéphanie Weisser (2015).
